วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซปิด! สั่นสะเทือนเศรษฐกิจโลก ตั้งแต่พลังงานถึงเทคโนโลยี

วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซปิด สั่นสะเทือนเศรษฐกิจโลกในทุกมิติ

สถานการณ์ความขัดแย้งในอิหร่านที่ยังคงดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องในวันนี้ (9 เมษายน 2569) ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนมหาศาลต่อระบบเศรษฐกิจโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ รายงานล่าสุดจาก CNN ชี้ให้เห็นว่า ผลกระทบนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ในสนามรบ แต่กำลังลุกลามเข้าสู่ชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วโลก ตั้งแต่อาหาร พลังงาน ไปจนถึงอุตสาหกรรมไฮเทค โดยมีปัจจัยหลักมาจากการปิดตัวลงของ "ช่องแคบฮอร์มุซ" ซึ่งเปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ทางการค้าของโลก

พลังงานและค่าครองชีพพุ่งสูง สร้างความผันผวนทางการเงิน

ผลกระทบที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือ ราคาน้ำมันดิบ ที่พุ่งกระฉูด ส่งผลให้ราคาขายปลีกน้ำมันเบนซินในสหรัฐอเมริกาทะลุ 4 ดอลลาร์ต่อแกลลอนไปแล้วในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ค่าพลังงานที่สูงขึ้นนี้ได้ส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยัง ค่าขนส่ง (Logistics) ทำให้ราคาอาหารและสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วโลกขยับตัวสูงขึ้นตามไปด้วย

นอกจากนี้ ตลาดเงินและตลาดทุน ยังเกิดความผันผวนอย่างหนัก นักลงทุนทั่วโลกต่างตื่นตระหนกและหันไปเก็งกำไรในสินทรัพย์ปลอดภัยอย่างทองคำและสกุลเงินหลัก สะท้อนถึงความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจที่แผ่ขยายวงกว้าง

—

คอขวดการผลิตโลกขาดแคลนวัตถุดิบสำคัญ

การปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยพฤตินัย ทำให้อิหร่านสามารถควบคุมการส่งออกสินค้าสำคัญหลายชนิด รายงานระบุว่าประมาณร้อยละ 20 ของ อะลูมิเนียมดิบ ที่ใช้ในการก่อสร้างทั่วโลกมาจากตะวันออกกลางและกำลังขาดแคลน แต่ที่น่ากังวลที่สุดคือ ฮีเลียม ซึ่งมากกว่าร้อยละ 25 ของโลกผลิตจากกาตาร์และต้องผ่านช่องแคบนี้

ฮีเลียมเป็นองค์ประกอบสำคัญในการผลิต ชิป AI หากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลาย อุตสาหกรรมเทคโนโลยีทั่วโลกอาจต้องหยุดชะงัก นอกจากนี้ยังรวมถึง แนฟทา (Naphtha) วัตถุดิบสำคัญในการผลิตพลาสติกและเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น เครื่องซักผ้า ที่เกาหลีใต้อาจต้องจำกัดการส่งออกเนื่องจากขาดแคลนวัตถุดิบต้นน้ำ

ภาคเกษตรกรรมและการท่องเที่ยวบอบช้ำจากวิกฤต

ในมิติของปากท้อง ข้าวบาสมาติ กว่า 400,000 ตันจากอินเดียต้องติดค้างอยู่ที่ท่าเรือ ไม่สามารถส่งออกได้ ขณะที่ราคา ปุ๋ยยูเรีย ซึ่ง 1 ใน 3 ของโลกต้องผ่านช่องแคบนี้ ได้พุ่งสูงขึ้นทำลายสถิติ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนการเพาะปลูกทั่วโลก

ส่วนในภาคการท่องเที่ยว สายการบินทั่วโลกต้องเผชิญกับ ราคาน้ำมันเจ็ต ที่พุ่งสูงขึ้น และความจำเป็นในการเปลี่ยนเส้นทางการบินเพื่อความปลอดภัย ส่งผลให้ ค่าตั๋วเครื่องบิน แพงขึ้นและการเดินทางล่าช้ากว่าปกติ

ความปลอดภัยทางการเดินเรือและมิติทางสังคมสั่นคลอน

ความไม่มั่นคงในภูมิภาคทำให้ บริษัทประกันภัย เพิ่มค่าธรรมเนียมความเสี่ยงขึ้นอย่างมหาศาล หลังจากที่มีรายงานเรือสินค้าถูกโจมตีในช่องแคบไปแล้วถึง 16 ลำ (ข้อมูล 1 เมษายน) ส่งผลให้เรือสินค้าจำนวนมากต้องเปลี่ยนเส้นทางซึ่งใช้เวลานานและมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น

ความตึงเครียดยังลามไปถึงประเด็นทางวัฒนธรรมและศาสนา เมื่อมีการสั่งปิด มัสยิดอัล-อักซอ ในเยรูซาเล็มในช่วงเทศกาลอีฎิลฟิตริด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนนับตั้งแต่ปี 2510 สะท้อนให้เห็นว่าสงครามอิหร่านในครั้งนี้ได้สั่นสะเทือนอารมณ์ความรู้สึกและความมั่นคงของโลกในทุกมิติอย่างแท้จริง