เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2567 จีนได้ปล่อยยานอวกาศฉางเอ๋อ-6 (Chang'e-6) จากฐานปล่อยจรวดในมณฑลไหหนาน ทางตอนใต้ของประเทศ โดยใช้จรวดลองมาร์ช-5 (Long March-5) ซึ่งเป็นจรวดขนส่งหนักที่ทรงพลังที่สุดของจีน ยานลำนี้มีภารกิจสำคัญคือการเก็บตัวอย่างดินและหินจากด้านไกลของดวงจันทร์ ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศของมนุษยชาติ
รายละเอียดภารกิจฉางเอ๋อ-6
องค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีน (CNSA) เปิดเผยว่ายานฉางเอ๋อ-6 ประกอบด้วยยานโคจร (orbiter) ยานลงจอด (lander) ยานขึ้น (ascender) และยานส่งคืนตัวอย่าง (return module) คาดว่ายานจะใช้เวลาเดินทางประมาณ 53 วัน ตั้งแต่ปล่อยจนถึงการส่งตัวอย่างกลับมายังโลก โดยมีกำหนดลงจอดในแอ่งขั้วใต้-เอตเคน (South Pole-Aitken Basin) ซึ่งเป็นหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ่บนด้านไกลของดวงจันทร์
ภารกิจนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสำรวจดวงจันทร์ของจีนที่เริ่มต้นตั้งแต่ปี 2550 โดยก่อนหน้านี้ ฉางเอ๋อ-5 ประสบความสำเร็จในการเก็บตัวอย่างจากด้านใกล้ของดวงจันทร์เมื่อปี 2563 นำดินและหินกลับมาได้ 1.731 กิโลกรัม
ความท้าทายในการเก็บตัวอย่างจากด้านไกล
การเก็บตัวอย่างจากด้านไกลของดวงจันทร์มีความท้าทายมากกว่าด้านใกล้ เนื่องจากด้านไกลไม่สามารถมองเห็นจากโลกได้โดยตรง การสื่อสารกับยานจึงต้องอาศัยดาวเทียมถ่ายทอดสัญญาณ ซึ่งจีนได้ส่งดาวเทียมช่างเอ๋อ-2 (Queqiao-2) ขึ้นไปประจำการในวงโคจรก่อนหน้านี้เพื่อทำหน้าที่นี้
นายจาง เจี้ยน ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยการบินอวกาศแห่งชาติจีน กล่าวว่า "ภารกิจฉางเอ๋อ-6 จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยาของดวงจันทร์ในอีกมิติหนึ่ง เนื่องจากด้านไกลมีลักษณะแตกต่างจากด้านใกล้อย่างสิ้นเชิง"
ผลกระทบทางวิทยาศาสตร์และความร่วมมือระหว่างประเทศ
ตัวอย่างที่เก็บได้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษาอายุและองค์ประกอบของพื้นผิวดวงจันทร์ในบริเวณที่ยังไม่เคยถูกสำรวจมาก่อน ซึ่งอาจให้ข้อมูลเกี่ยวกับการกำเนิดและวิวัฒนาการของระบบสุริยะ นอกจากนี้ ภารกิจดังกล่าวยังมีอุปกรณ์วิทยาศาสตร์จากนานาชาติร่วมด้วย เช่น เครื่องวิเคราะห์ก๊าซเรดอนจากฝรั่งเศส และเครื่องตรวจจับอนุภาคจากอิตาลี
การปล่อยยานครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการแข่งขันด้านอวกาศระหว่างจีนและสหรัฐฯ โดยสหรัฐฯ มีแผนจะส่งมนุษย์กลับไปยังดวงจันทร์อีกครั้งในภารกิจอาร์ทิมิส (Artemis) ภายในปี 2568
