กรมอุทยานฯ ชี้แจงกรณีช้างป่า 'สีดอหูพับ' ตายระหว่างเคลื่อนย้าย ยืนยันอายุ 15-20 ปี
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้จัดแถลงข่าวเพื่อชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีการตายของช้างป่า 'สีดอหูพับ' ระหว่างปฏิบัติการเคลื่อนย้ายตามคำสั่งศาลปกครองขอนแก่น โดยนายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานฯ กล่าวแสดงความเสียใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น พร้อมยืนยันว่าการปฏิบัติงานครั้งนี้ดำเนินการภายใต้หลักวิชาการ และได้สั่งระงับการเคลื่อนย้ายช้างอีก 3 ตัวชั่วคราว เพื่อรอการประเมินมาตรการใหม่
ลำดับเหตุการณ์และสาเหตุการตาย
นายณัฐวัฒน์ นุ้ยศรีราม ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น) เปิดเผยว่า ช้างป่ากลุ่มนี้สร้างความเดือดร้อนในพื้นที่จังหวัดขอนแก่นมาตั้งแต่ปี 2566 โดยทำร้ายประชาชนจนได้รับบาดเจ็บ 2 ราย และเสียชีวิต 2 ราย ส่งผลให้ศาลปกครองขอนแก่นมีคำสั่งเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2568 ให้กรมอุทยานฯ ดำเนินการเคลื่อนย้ายช้างทั้ง 4 ตัวออกนอกพื้นที่ภายใน 30 วัน
นางสาวกิตติยาภรณ์ เอี่ยมสะอาด สัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานฯ ชี้แจงว่า การใช้ยาซึมในปริมาณที่คำนวณจากน้ำหนักตัว 2-2.5 ตัน และความสูง 2.44 เมตร สอดคล้องกับวัยเจริญพันธุ์ของช้างช่วงอายุ 15-20 ปี ระหว่างการเคลื่อนย้าย ช้างมีอาการตื่นตัวผิดปกติและร่างกายทรุดลงอย่างรวดเร็ว แม้ทีมสัตวแพทย์จะให้ยาแก้ฤทธิ์ยาซึมและทำการกู้ชีพ (CPR) แต่ไม่สำเร็จ ผลชันสูตรเบื้องต้นพบว่าเกิดจากภาวะทางเดินหายใจล้มเหลว เนื่องจากการสำลักอาหารอุดตันที่หลอดลม ซึ่งเป็นเหตุสุดวิสัยจากความเครียดสะสม
ความยากลำบากและแนวทางปรับปรุง
สัตวแพทย์หญิงกิตติยาภรณ์ ระบุถึงความท้าทายในการปฏิบัติงาน เช่น การอดอาหารช้างป่า 10-15 ชั่วโมงก่อนวางยาเป็นภารกิจที่เป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ จึงเสนอแนวทางใหม่โดยการศึกษา 'นาฬิกาชีวิต' ของช้างในช่วงเวลา 03.00-05.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่ช้างพักผ่อนและเริ่มย่อยอาหาร เพื่อใช้เป็นช่วงเวลาทองในการเข้าปฏิบัติงาน รวมถึงจะมีการตรวจสอบการใช้ยาและสารคัดหลั่งอย่างโปร่งใสเพื่อยกระดับมาตรฐาน
นายฑิฐิ สอนสา หัวหน้าชุดจับและเคลื่อนย้ายช้างป่า ยืนยันว่าการปฏิบัติการในภาคสนามดำเนินการตามมาตรฐานสูงสุดภายใต้การดูแลของทีมสัตวแพทย์อย่างใกล้ชิด โดยประเมินอายุช้างจากลักษณะภายนอก เช่น กระตรงหูและรอยพับจากด้านบนหู รวมถึงขนาดรอยเท้า ซึ่งสอดคล้องกับอายุ 15-20 ปี
การระงับเคลื่อนย้ายและกระบวนการตรวจสอบ
นายอรรถพล เจริญชันษา กล่าวสรุปว่า เพื่อความโปร่งใส ได้ประสานพนักงานสอบสวนเข้าร่วมตรวจสอบร่างและบันทึกภาพหลักฐานทุกขั้นตอนก่อนการชันสูตรและฝังกลบ สำหรับช้างที่เหลืออีก 3 ตัว ได้แก่ พลายงาจิ๋ว พลายคุถัง และสีดอน้อย ได้สั่งระงับการเคลื่อนย้ายไว้ชั่วคราว เพื่อรายงานอุปสรรคหน้างานให้อัยการทราบและนำเสนอต่อศาลปกครองถึงข้อจำกัดด้านสวัสดิภาพสัตว์ รวมถึงปัญหาการยอมรับของคนในพื้นที่ปลายทาง
กรมอุทยานฯ เน้นย้ำว่าจะใช้กรณีนี้เป็นบทเรียนสำคัญเพื่อปรับปรุงแนวทางปฏิบัติงานให้รัดกุมยิ่งขึ้น และจะรอจนกว่าการประเมินจากเหตุการณ์ในครั้งนี้เสร็จสมบูรณ์ 100% ก่อนพิจารณาก้าวต่อไป เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยสูงสุดต่อทั้งเจ้าหน้าที่และสัตว์ป่า
