องค์การอาหารและยา (อย.) ออกประกาศเตือนผู้บริโภคให้ระมัดระวังการบริโภคอาหารที่อาจปนเปื้อนสารกัมมันตรังสี โดยเฉพาะอย่างยิ่งผักและผลไม้ที่นำเข้าจากพื้นที่ที่เคยเกิดอุบัติเหตุนิวเคลียร์ หรือพื้นที่ที่มีการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม การได้รับสารกัมมันตรังสีในปริมาณสูงหรือสะสมเป็นเวลานานอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งในระยะยาว
แหล่งที่มาของการปนเปื้อน
สารกัมมันตรังสีสามารถปนเปื้อนในอาหารได้จากหลายสาเหตุ เช่น การรั่วไหลจากโรงงานนิวเคลียร์ การทดสอบอาวุธนิวเคลียร์ หรือจากธรรมชาติ เช่น การสะสมของสารกัมมันตรังสีในดินและน้ำ พืชสามารถดูดซับสารเหล่านี้ผ่านรากและสะสมในส่วนต่างๆ โดยเฉพาะในใบและผล
อาหารที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ
- ผักใบเขียว เช่น ผักกาด คะน้า ผักโขม มีพื้นที่ผิวมากและดูดซับสารได้ง่าย
- ผลไม้ โดยเฉพาะผลไม้ที่มีเปลือกบาง เช่น สตรอว์เบอร์รี องุ่น
- เห็ดและพืชป่า มักสะสมสารกัมมันตรังสีจากดินในปริมาณสูง
- นมและผลิตภัณฑ์นม สัตว์ที่กินพืชปนเปื้อนอาจถ่ายทอดสารสู่ผลิตภัณฑ์นม
ผลกระทบต่อสุขภาพ
การได้รับสารกัมมันตรังสีในปริมาณต่ำเป็นระยะเวลานานอาจไม่แสดงอาการทันที แต่สามารถทำลายดีเอ็นเอและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งในอวัยวะต่างๆ เช่น ต่อมไทรอยด์ ปอด และกระเพาะอาหาร เด็กและสตรีมีครรภ์เป็นกลุ่มที่ไวต่อผลกระทบมากกว่า
วิธีปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง
- เลือกซื้ออาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ โดยเฉพาะอาหารนำเข้าควรมีใบรับรองความปลอดภัย
- ล้างผักและผลไม้ให้สะอาด ด้วยน้ำไหลผ่านหลายครั้ง หรือแช่ในน้ำเกลือหรือน้ำส้มสายชู
- ปรุงอาหารให้สุก การใช้ความร้อนช่วยลดปริมาณสารกัมมันตรังสีบางชนิดได้
- หลีกเลี่ยงการบริโภคพืชป่าหรือเห็ดจากพื้นที่เสี่ยง โดยไม่ทราบแหล่งที่มาชัดเจน
อย. ยังคงเฝ้าระวังและสุ่มตรวจอาหารนำเข้าและในประเทศอย่างต่อเนื่อง หากพบการปนเปื้อนเกินมาตรฐานจะดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ผู้บริโภคสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วน อย. 1556
