เหตุการณ์เที่ยวบิน VZ3691 เครื่องยนต์ขัดข้อง-บินวน 1 ชั่วโมงก่อนลงจอด ผู้เชี่ยวชาญชี้เป็นขั้นตอนมาตรฐานความปลอดภัย
เหตุการณ์ตื่นตระหนกบนเที่ยวบิน VZ3691 ของสายการบินไทยเวียตเจ็ต เมื่อช่วงดึกวันที่ 13 เมษายน 2569 ณ สนามบินซีหนิง ประเทศจีน ได้จุดประเด็นคำถามในสังคมออนไลน์อย่างกว้างขวาง หลังผู้โดยสารกว่า 140 ชีวิตเผชิญกับเครื่องยนต์ด้านขวาเกิดเสียงดังคล้ายระเบิดหลังขึ้นบินเพียงไม่นาน แต่กัปตันกลับตัดสินใจบินวนอยู่บนน่านฟ้าเป็นเวลากว่า 1 ชั่วโมง ก่อนนำเครื่องลงจอดได้อย่างปลอดภัยในเวลา 01.25 น. ตามเวลาท้องถิ่น
คำถาม "ทำไมไม่ลงจอดทันที?" และคำตอบจากผู้เชี่ยวชาญ
ความกังวลของผู้โดยสารและชาวเน็ตบางส่วนที่ตั้งคำถามว่า "ทำไมไม่ลงจอดทันที?" ในมุมมองทางเทคนิคการบินนั้น การตัดสินใจของกัปตันได้รับการยืนยันจากนักบินและผู้เชี่ยวชาญว่าเป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยสากลอย่างเคร่งครัด โดยมีปัจจัยเรื่อง "น้ำหนักเครื่องบิน" เป็นตัวแปรสำคัญ
ผู้ใช้เฟซบุ๊ก Mikoyan Pirabul ให้ข้อมูลเชิงเทคนิคว่า เครื่องบินโดยสารออกแบบให้บินได้ด้วยเครื่องยนต์เพียงเครื่องเดียวแม้มีน้ำหนักบรรทุกสูงสุด แต่ปัญหาหลักคือน้ำหนักขณะขึ้นบินมักสูงกว่าน้ำหนักสูงสุดที่อนุญาตให้ลงจอด โดยเฉพาะในเที่ยวบินระยะไกลที่เติมน้ำมันมาก หากลงจอดทันทีขณะน้ำหนักเกินเกณฑ์ อาจเสี่ยงให้โครงสร้างระบบฐานล้อเสียหายรุนแรง หรือเครื่องบินมีความเร็วสูงเกินไปจนไม่สามารถหยุดได้ทันในระยะรันเวย์ นำไปสู่เหตุการณ์หลุดรันเวย์ที่เป็นอันตราย
เหตุผลการบินวนเพื่อเผาผลาญน้ำมันและคัดกรองระดับความฉุกเฉิน
เครื่องบินรุ่นที่ใช้ในเที่ยวบินนี้ (ตระกูล Airbus A320/A321) ส่วนใหญ่ไม่มีระบบ "Fuel Dumping" หรือระบบพ่นน้ำมันทิ้งบนอากาศได้ทันที นักบินจึงมีทางเลือกเดียวคือการ "บินวน" เพื่อใช้เครื่องยนต์เผาผลาญน้ำมันจนน้ำหนักตัวเครื่องลดลงมาอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัยต่อการลงจอด
กัปตัน ต. นักบินสายการบินแห่งหนึ่ง ระบุว่าต้องจำแนกสถานการณ์ฉุกเฉินออกเป็น 2 กรณีหลักเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจ:
- กรณีไฟไหม้ เช่น ไฟไหม้ในเครื่องยนต์หรือระบบไฟฟ้า ในสถานการณ์นี้นักบินจะปฏิบัติตามคู่มือทำการบินว่าให้ลงหรือไม่ให้ลง
- กรณีเครื่องยนต์ขัดข้อง แยกเป็น 2 กรณีย่อย: ขัดข้องจนเครื่องยนต์ดับหรือต้องดับเอง ให้แจ้งหอบังคับการบินขออนุญาตลงทันที; ขัดข้องแต่แก้ไขได้ นักบินจะลดกำลังเครื่องยนต์ลงแต่ยังมีกำลังอยู่ หากแก้ไขได้ก็ไม่จำเป็นต้องดับเครื่อง
กัปตันคนนี้เห็นว่า เมื่อเครื่องประสิทธิภาพไม่เต็ม 100% แล้ว จะไม่บินต่ออีก 3-4 ชั่วโมง แต่จะขอกลับไปลงที่เดิม (ประเทศจีนต้นทาง) เพื่อตรวจเช็กเครื่องยนต์ดีกว่า แต่ปัญหาคือไม่สามารถนำเครื่องลงทันทีได้เพราะน้ำหนักเกินเกณฑ์ลงจอดสูงสุด จำเป็นต้องเผาผลาญน้ำมันหรือถ่ายน้ำมันทิ้งเพื่อลดน้ำหนักก่อน ไม่อย่างนั้นต้องตรวจระบบฐานล้อและโครงสร้างอีกหลายจุด
การฝึกซ้อมและมาตรฐานความปลอดภัยของนักบิน
สอดคล้องกับมุมมองของ Mikoyan Pirabul นักบินทุกคนต้องผ่านการฝึกซ้อมในเครื่องจำลองการบินสำหรับสถานการณ์เครื่องยนต์ขัดข้องทุก ๆ 6 เดือน เพื่อให้เกิดความชำนาญในการประเมินความเสี่ยงและการตัดสินใจภายใต้ความกดดัน
ในกรณีที่เครื่องยนต์ยังมีกำลังทั้งคู่ การบินอีกประมาณ 1 ชั่วโมงด้วยเครื่องยนต์เดียวยังอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถบินเดิมหรือไปสนามบินสำรองได้อยู่แล้ว โดยมีการเตรียมสนามบินรองเผื่อกรณีเลวร้ายที่สุด เช่น เครื่องยนต์ดับแล้วกลับมาลงสนามบินต้นทางไม่ได้เพราะสภาพอากาศแปรปรวน
เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของมาตรฐานความปลอดภัยการบินที่ต้องคำนึงถึงปัจจัยทางเทคนิคอย่างรอบคอบ แม้จะสร้างความกังวลให้ผู้โดยสารในขณะนั้น แต่ขั้นตอนการบินวนเพื่อลดน้ำหนักก่อนลงจอดถือเป็นมาตรการป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ในระยะยาว
