รวิภา รมยะรูป สถาปนิกไทยในนิวยอร์ก เผยแนวคิด "บ้านคือหัวใจของสถาปัตยกรรม"

รวิภา รมยะรูป (Ravipa Ramyarupa) สถาปนิกชาวไทยที่ทำงานอยู่ในนครนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้เปิดเผยแนวคิดที่ว่า "บ้านคือหัวใจของสถาปัตยกรรม" ซึ่งไม่ใช่เพียงถ้อยคำสวยงามทางทฤษฎี แต่เป็นความเชื่อมั่นที่เธอยึดถือและนำมาปรับใช้จริงในทุกงานที่ผ่านมือ แนวคิดนี้เป็นกรอบความคิดที่ส่งผลโดยตรงต่อการตัดสินใจในทุกขั้นตอนของการทำงาน ทั้งในแง่ของการเลือกทำงานที่ไหน การเลือกเข้าหาโจทย์แบบใด และการเลือกใช้เวลาคิดต่อกับคำถามอะไรในฐานะสถาปนิก

เส้นทางสู่ความสำเร็จของรวิภา

หลังจบการศึกษาจาก Harvard University Graduate School of Design รวิภาเลือกที่จะร่วมงานกับสตูดิโอที่มีบทบาทสำคัญในบทสนทนาเรื่องสถาปัตยกรรมที่อยู่อาศัยร่วมสมัย ซึ่งเชื่อมโยงงานด้วยจริยธรรมที่ว่า วิธีที่เราออกแบบที่อยู่อาศัยให้ผู้คน สะท้อนโดยตรงว่าเราให้คุณค่ากับชีวิตของพวกเขามากเพียงใด

ประสบการณ์ในสวิตเซอร์แลนด์

ระหว่างที่ทำงานที่ Caruso St John Architects ในเมืองซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ รวิภาได้ซึมซับวัฒนธรรมการออกแบบที่อยู่อาศัยที่เข้มข้นและจริงจัง เพราะในสวิตเซอร์แลนด์ "ที่อยู่อาศัย" ถูกมองเป็นความรับผิดชอบเชิงสาธารณะ มากกว่าจะเป็นเพียงสินค้าในตลาด ความหนาแน่นของเมืองถูกออกแบบอย่างใส่ใจ งานช่างและรายละเอียดได้รับความสำคัญ และความสัมพันธ์ระหว่างอาคารกับภูมิทัศน์ถือเป็นเรื่องที่กระทบต่อส่วนรวม

—

รวิภาได้มีส่วนร่วมในโครงการที่อยู่อาศัยหลายแห่งนอกเขตเมืองใหญ่ เช่น ใน Niederhasli และ Zug ซึ่งทั้งสองเมืองต่างเผชิญแรงกดดันจากการขยายตัวของซูริก เมืองใหญ่ที่สุดของสวิตเซอร์แลนด์ และนั่นยิ่งทำให้คำถามสำคัญแหลมคมขึ้นว่า "จะสร้างอย่างไรให้ดี" และ "จะสร้างเพื่อใคร"

การทำงานในนิวยอร์ก

ที่นิวยอร์ก รวิภาเข้าร่วมงานกับ SO-IL สตูดิโอที่ผลักดันการทบทวนรูปแบบของที่อยู่อาศัยในอเมริกาอย่างจริงจัง งานของ SO-IL ไม่ได้มองอาคารอพาร์ตเมนต์เป็นเพียงแบบแผนที่ต้องทำซ้ำ หากกลับตั้งคำถามว่าอาคารประเภทนี้จะเป็นอะไรได้อีก พื้นที่ส่วนกลางไม่ควรมีไว้เพียงให้ครบตามรายการ แต่ควรมีความหมายจริงต่อผู้คน ความสัมพันธ์ระหว่างภายในกับภายนอกไม่จำเป็นต้องถูกกำหนดแบบเดิมเสมอไป และความหนาแน่นก็ไม่ควรถูกจัดการอย่างเป็นกลไกเท่านั้น หากควรถูกทำให้มีความเป็นมนุษย์มากขึ้น

การประกวดสถาปัตยกรรม

นอกเหนือจากงานในวิชาชีพ รวิภายังตั้งคำถามเหล่านี้ในแบบของตัวเองผ่านเวทีประกวดสถาปัตยกรรม งานของเธอได้รับการคัดเลือกเป็น Shortlisted Project จากการแข่งขันออกแบบสถาปัตยกรรม "Re:Form — New Life for Old Spaces" ของ Buildner Competitions ซึ่งสำรวจการนำอาคารเดิมกลับมาปรับใช้ใหม่ในเมืองร่วมสมัย

ผลงานของเธอในเวทีนี้มีชื่อว่า Sewn Into the City เป็นข้อเสนอที่ตอบกลับไปยังเมือง Sebeta ประเทศเอธิโอเปีย เมืองที่ได้รับผลกระทบจากการขยายตัวของเมืองหลวงแอดดิสอาบาบา จนเกษตรกรจำนวนหนึ่งต้องถูกผลักออกจากพื้นที่เดิม และชุมชนที่เคยต่อเนื่องกันก็เริ่มแตกกระจายออกเป็นส่วนๆ

สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้โจทย์ของโครงการจะถูกวางกรอบไว้ด้วยประเด็นเรื่อง adaptive reuse แต่สัญชาตญาณการออกแบบของเธอกลับพุ่งไปยังเรื่อง "ที่อยู่อาศัย" ก่อนเป็นอันดับแรก ข้อเสนอของเธอจัดสรรพื้นที่ส่วนสำคัญของโรงงานสิ่งทอร้างให้กลายเป็น Transitional Living Zone หรือพื้นที่พักอาศัยชั่วคราวที่มีศักดิ์ศรีสำหรับแรงงานตามฤดูกาล ผู้อพยพจากชนบท และช่างฝีมือที่เดินทางเข้ามาทำงาน ภายในนั้นมีทั้งหอพัก ครัวส่วนกลาง และสิ่งอำนวยความสะดวกร่วมที่ถูกสอดแทรกเข้าไปในโครงสร้างเดิมอย่างระมัดระวัง

มันเป็นข้อเตือนใจอย่างเรียบง่ายแต่ทรงพลังว่า สำหรับรวิภา คำถามว่าใครมีที่ให้พักพิง ใครมีที่ให้หลับนอน ไม่เคยเป็นเรื่องประกอบเล็กๆ ของงานออกแบบเลย ในโปรเจกต์ที่พูดถึง "ชุมชน" เธอเลือกเริ่มต้นจากโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของการมีชุมชน นั่นคือหลังคาเหนือศีรษะของใครสักคน

โครงการ Greenpoint Library

นอกจากงานประกวด รวิภายังมีส่วนร่วมในโครงการ Greenpoint Library and Environmental Education Center ที่บรู๊คลิน นิวยอร์ก ซึ่งออกแบบโดย Marble Fairbanks Architects โครงการนี้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ทั้ง Design Excellence Award จาก New York City Public Design Commission, American Architecture Award จาก Chicago Athenaeum, Silver Medal for Regional and Urban Design จาก American Institute of Architects (AIA) Tri-State Awards, การได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง Mies Crown Hall Americas Prize และรางวัล Popular Choice Winner จาก Architizer A+ Awards

ปรัชญาการทำงาน

ท่ามกลางภูมิทัศน์ทางสถาปัตยกรรมที่ไม่หยุดนิ่ง รวิภาคือสถาปนิกผู้ก้าวพ้นกรอบของความงามทางรูปลักษณ์ สู่การออกแบบที่คำนึงถึงวิถีชีวิตและรากฐานของชุมชนอย่างแท้จริง ด้วยประสบการณ์ที่สั่งสมจากสำนักงานสถาปัตยกรรมต่างประเทศ และผลงานที่ได้รับการยอมรับในเวทีการประกวด เธอได้พิสูจน์ให้เห็นว่างานสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่านั้น ต้องอาศัยการทำงานร่วมกันโดยยึด "มนุษย์เป็นศูนย์กลาง" เป็นหัวใจสำคัญ

ปัจจุบัน รวิภาคำรงตำแหน่งนักออกแบบสถาปัตยกรรมที่ Thomas Phifer and Partners สำนักงานสถาปนิกในนครนิวยอร์ก และยังคงมุ่งมั่นสร้างสรรค์นวัตกรรมด้านสถาปัตยกรรม ผ่านแนวคิดที่ผสานความงาม ความยั่งยืน และประสิทธิภาพการใช้งาน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน