ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ที่ขอให้ยุบพรรคก้าวไกล เนื่องจากมีพฤติกรรมล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยศาลเห็นว่าคำร้องมีหลักฐานเพียงพอที่จะรับไว้พิจารณา และได้กำหนดให้พรรคก้าวไกลยื่นคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาภายใน 15 วัน
สืบเนื่องจากคำวินิจฉัยแก้ไข ม.112
การยื่นคำร้องยุบพรรคครั้งนี้ สืบเนื่องจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2567 ที่วินิจฉัยว่า การที่พรรคก้าวไกลเสนอแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 หรือกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ เข้าข่ายเป็นความพยายามล้มล้างการปกครอง เนื่องจากเนื้อหาของข้อเสนอดังกล่าวมีเจตนาให้ยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครอง
หลังจากนั้น กกต. ได้ลงมติเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2567 ด้วยคะแนนเสียง 5 ต่อ 2 เสียง ให้ส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยยุบพรรคก้าวไกล โดยอ้างอิงตามมาตรา 92 ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ซึ่งระบุว่า หากพรรคการเมืองใดมีพฤติกรรมล้มล้างการปกครอง ให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคนั้น
พรรคก้าวไกลเตรียมต่อสู้คดี
นายชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคก้าวไกล กล่าวว่า พรรคพร้อมที่จะชี้แจงต่อศาล โดยยืนยันว่าพรรคไม่ได้มีเจตนาล้มล้างการปกครอง แต่เป็นการใช้สิทธิเสนอร่างกฎหมายตามกระบวนการรัฐสภา ซึ่งเป็นหน้าที่ของฝ่ายค้านในการตรวจสอบและเสนอความเห็นที่แตกต่าง
ด้านนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล กล่าวว่า การยุบพรรคเป็นเรื่องที่พรรคเตรียมรับมือไว้ล่วงหน้า และยืนยันว่าสมาชิกพรรคจะยังคงทำงานเพื่อประชาชนต่อไป หากถูกยุบพรรคจะย้ายไปอยู่พรรคใหม่ที่เตรียมไว้แล้ว
ผลกระทบทางการเมือง
การรับคำร้องของศาลรัฐธรรมนูญครั้งนี้ สร้างความกังวลให้กับนักวิชาการและนักเคลื่อนไหวหลายฝ่าย เนื่องจากพรรคก้าวไกลเป็นพรรคที่ได้รับความนิยมสูง โดยเฉพาะจากกลุ่มคนรุ่นใหม่ จากการเลือกตั้งเมื่อปี 2566 พรรคก้าวไกลได้ ส.ส. แบบแบ่งเขต 112 ที่นั่ง และ ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ 39 ที่นั่ง รวม 151 ที่นั่ง กลายเป็นพรรคที่มี ส.ส. มากที่สุดในสภา
หากศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคก้าวไกล คณะกรรมการบริหารพรรคจะถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี และ ส.ส. ของพรรคจะต้องย้ายไปสังกัดพรรคอื่นภายใน 60 วัน มิฉะนั้นจะเสียสถานภาพ ส.ส.
ประเด็นข้อกฎหมาย
ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระบุว่า การตีความเรื่อง "ล้มล้างการปกครอง" ตามมาตรา 92 ของ พ.ร.ป.พรรคการเมือง มีขอบเขตกว้าง และอาจถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองได้ โดยเฉพาะในกรณีที่พรรคการเมืองเสนอแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์
ศาลรัฐธรรมนูญจะนัดไต่สวนพยานหลักฐานต่อไป ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาหลายเดือนก่อนจะมีคำวินิจฉัยขั้นสุดท้าย
