คณะกรรมาธิการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ออกข้อเสนอแนะสำคัญต่อการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยเรียกร้องให้ยกเลิกบทลงโทษยุบพรรคการเมืองและการเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งถูกมองว่าเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประชาธิปไตยในระยะยาว
ข้อเสนอของกมธ.ต่อรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
นายนิกร จำนง ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการกฎหมายฯ เปิดเผยว่า คณะกรรมาธิการได้จัดทำข้อเสนอแนะเพื่อส่งต่อให้กับคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเน้นย้ำว่าการยุบพรรคและการเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นมาตรการที่รุนแรงเกินควร และส่งผลกระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน
ข้อเสนอแนะดังกล่าวระบุว่า รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ควรกำหนดให้การยุบพรรคทำได้เฉพาะกรณีที่พรรคกระทำการที่ขัดต่อระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขเท่านั้น และไม่ควรลงโทษเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของกรรมการบริหารพรรคเป็นการถาวร เพราะเป็นการจำกัดสิทธิของบุคคลที่อาจไม่ได้มีส่วนรู้เห็นกับการกระทำผิด
ผลกระทบจากการยุบพรรคและเพิกถอนสิทธิ
ที่ผ่านมา มีหลายพรรคการเมืองถูกยุบและกรรมการบริหารถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี เช่น กรณีพรรคอนาคตใหม่ และพรรคไทยรักษาชาติ ซึ่งทำให้เกิดความไม่ต่อเนื่องทางการเมืองและสูญเสียบุคลากรที่มีความสามารถ นายนิกรกล่าวว่า “การยุบพรรคไม่ใช่ทางออกที่ดี เพราะเป็นการตัดตอนกระบวนการทางการเมือง และทำให้ประชาชนสูญเสียตัวแทนที่เลือกเข้าไป”
ข้อมูลจากคณะกรรมาธิการระบุว่า ตั้งแต่ปี 2540 ถึงปัจจุบัน มีพรรคการเมืองถูกยุบไปแล้วกว่า 20 พรรค ส่งผลให้กรรมการบริหารจำนวนมากถูกตัดสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งหลายคนไม่ได้เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดโดยตรง
ข้อเสนอเพิ่มเติมเพื่อปฏิรูปการเมือง
นอกจากการยกเลิกบทลงโทษดังกล่าว คณะกรรมาธิการยังเสนอให้มีการปฏิรูปกฎหมายพรรคการเมืองและกฎหมายเลือกตั้ง เพื่อลดอำนาจขององค์กรอิสระในการชี้นำการตัดสินของศาล และให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบมากขึ้น
นายนิกร กล่าวว่า “เราต้องการให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น ไม่ใช่เป็นเครื่องมือในการกำจัดคู่แข่งทางการเมือง การเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งควรเป็นไปตามคำพิพากษาของศาลเท่านั้น และต้องมีระยะเวลาที่เหมาะสม”
ข้อเสนอแนะนี้จะถูกส่งต่อไปยังสภาผู้แทนราษฎรและคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญเพื่อพิจารณา โดยคาดว่าจะมีการหารือในรายละเอียดต่อไป
