พลิกคดีดังทุจริต-เรียกรับสินบน สะท้อนคอร์รัปชันไทยวิกฤต

แม้หลายหน่วยงานที่ถูกคณะทำงาน Zero Corruption ของคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) จัด BLACK LIST โดยจัดลำดับ 1-10 หน่วยงานทุจริต จากผลการสำรวจความคิดเห็นภาคเอกชนเกี่ยวกับความโปร่งใสในการปฏิบัติราชการของภาครัฐ" มีหลายองค์กรที่ออกมาปฏิเสธและยอมรับ บางหน่วยตอบโต้ว่า เป็นเพียงหน่วยงานวิชาการ ไม่เคยเรียกรับผลประโยชน์ แต่ไม่ว่าจะเหตุผลใด การชี้วัด หน่วยราชการไทยมีความเสี่ยงต่อการรับสินผลและเรียกรับผลประโยชน์สูง ถือเป็นความผิดปกติที่ไม่ควรจะเกิดขึ้น ไม่ว่าจะหน่วยใดก็ตาม

ภาพลักษณ์คอร์รัปชันไทยวิกฤต

การที่หน่วยงานรัฐถูกจัดลำดับความโปร่งใส และประเทศไทยถูกองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International: TI) ประกาศดัชนีภาพลักษณ์การคอร์รัปชัน (Corruption perceptions Index: CPI) ประจำปี 2568 เมื่อเดือนก.พ.2569 ชี้ว่า ไทยอยู่ที่ 33/100 คะแนน อันดับที่ 116 ของโลก คะแนนคอร์รัปชันไทยวิกฤต ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย แพ้ เวียดนาม อินโดนีเซีย ลาว สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาทุจริต-คอร์รัปชัน เกิดขึ้นจริงจนยากปฏิเสธ การคดโกง การรับสินบน ไม่ใช่ปัญหาด้านธรรมาภิบาลอย่างเดียว แต่คือปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ความเชื่อมั่นของนักลงทุน และทำลายขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศระยะยาว

คดีทุจริตระดับมหากาพย์

หากไล่พลิกคดีที่เคยเกิดขึ้นกับผู้บังคับบัญชาและองค์กรของรัฐหรือหน่วยราชการ ๆที่ถูกระบุว่า มีปัญหาเรื่องความโปร่งใส มีการเรียกรับสินบน จนกลายเป็นคดีใหญ่และเป็นคดีดังระดับ ประเทศที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์โยงใยกับข้าราชการ และนักการเมือง ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน พบว่ามี คดีสำคัญๆ ระดับ "มหากาพย์"หลายคดี ดังนี้

—

กรมควบคุมมลพิษ

แม้จะเป็นหน่วยงานด้านวิชาการ แต่ในอดีตเคยมีคดีเอื้อฉาว ทำให้อดีตอธิบดีกรมควบคุมมลพิษและอดีตข้าราชการ รวมทั้งนักการเมืองที่เกี่ยวข้องต้องโทษ บางรายถึงกับต้องติดคุกหลังพ้นตำแหน่ง และหนีคดีไปต่างประเทศ เมื่อปี 2546 คือ คดีทุจริตบ่อบำบัดน้ำเสียคลองด่าน หรือ โครงการทุจริตก่อสร้างบ่อบำบัดน้ำเสียมูลค่ากว่า 23,700 ล้านบาท ต.คลองด่าน อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ มหากาพย์การทุจริตคอรัปชั่นใน 2 ประเด็น คือ การซื้อขายที่ดิน และการแก้ไขสัญญาที่เอื้อบริษัทเอกชนจนนำสู่การยกเลิกก่อสร้าง จนสตง.ทำหนังสือถึงรัฐบาลให้ระงับจ่ายเงิน "ค่าโง่คลองด่าน" จำนวน 9.6 พันล้าน

กรมเจ้าท่า

พลิกคดีดัง "ทุจริต-เรียกรับสินบน" สะท้อน "คอร์รัปชันไทย" วิกฤต คดีเรือขุดเอลลิคอตต์ ของกรมเจ้าท่า เกิดขึ้นเมื่อปี 2540 คดีนี้ศาลมีคำสั่งจำคุก อดีตอธิบดีเจ้าท่าในขณะนั้นกับพวกคนละ2ปี เรื่องจัดทำสัญญาซื้อเรือขุดแบบหัวสว่าน 3 ลำ พร้อมเรือพี่เลี้ยง มูลค่า 2,000 ล้านบาท จาก บริษัทเอลลิคอตต์ กำหนดส่งมอบงานภายในวันที่ 24 มี.ค.2542 มีการร่วมกระทำผิด ด้วยการตรวจรับเครื่องยนต์ขับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าจำนวน 3 เครื่อง ทั้งที่ไม่ใช่เครื่องจักรหลักตามข้อกำหนดทางเทคนิค และเงื่อนไขสัญญา นอกจากนี้ยังร่วมกันรับรองบันทึกรายงานผลการตรวจรับงาน โดยเสนอให้อดีตอธิบดีกรมเจ้าท่า อนุมัติให้จ่ายเงินค่าค่าซื้อเรือดังกล่าว ซึ่งเป็นการกระทำที่ส่งผลให้กรมเจ้าท่าได้รับความเสียหาย

กรมสรรพสามิต

เคยเกิดคดีทุจริตคืนภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีกลุ่มผู้ประกอบการรับซื้อจำหน่าย นำเข้าและส่งออกแร่โลหะทุกชนิด และกรณีกลุ่มบุคคลผู้ประกอบธุรกิจส่งออกชิ้นส่วนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่มิได้ประกอบการจริงหรือประกอบการจริงเพียงบางส่วนโดยทั้งสองกรณีนี้มีลักษณะการกระทำผิดที่ใกล้เคียงกันและมีความเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกันนำเข้า ส่งออกแร่โลหะ ในช่วงปี พ.ศ. 2554 – 2560 ทำให้รัฐได้รับความเสียหายกว่า 5,000 ล้านบาท

กรมสรรพากร

เคยมีคดีเมื่อปี 2556 หลังมีจดหมายร้องเรียนกรมสรรพากร มีพฤติกรรมส่อไปในทางที่เอื้อประโยชน์กับกลุ่มผู้ส่งออกเหล็ก ที่ขอคืนภาษีจากการส่งออกจำนวนมากขึ้นจนผิดปกติ กระทรวงการคลัง ตั้งคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง ต่อมาในปี 2558 ป.ป.ช. เข้าตรวจสอบเพิ่ม พบว่าอดีตอธิบดีกรมสรรพากร ร่ำรวยผิดปกติ จึงมีคำสั่งอายัดทองคำมูลค่า 179 ล้านบาท ต่อมาปี 2564 ศาลอาญาคดีทุจริต และประพฤติมิชอบกลาง พิพากษาจำคุกตลอดชีวิต อดีตอธิบดีคนดังกล่าวในคดีทุจริตภาษี ที่สร้างความเสียหายให้รัฐกว่า 3 พันล้านบาท ต่อมา 17 ก.ค.2567 ศาลฎีกามีคำสั่งให้ทองคำ น้ำหนักประมาณ 20,976 บาท (มูลค่ารวมกว่า 1,500 ล้านบาท) ตกเป็นของแผ่นดิน และให้ส่งมอบทองคำดังกล่าวให้กับกระทรวงการคลัง

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

เคยมีคดีรับสินบนบริษัทยาในอดีต แต่เมื่อปี 2568 หน่วยงานดังกล่าวได้มีการจัดทำแผนประเมินความเสี่ยงทุจริตประจำปีงบประมาณ 2568 ในหลายประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาเรื่องการออกใบรับจดแจ้งเครื่องสำอางและอื่นๆ ให้อยู่ในดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ หรือการอำนวยความสะดวกให้ผู้จดแจ้งบางราย ฯลฯ

กรมทางหลวง

เคยเกิดคดีเรียกรับผลประโยชน์จากประชาชนที่ถูกเวนคืนที่ดิน ในโครงการขยายถนนหมายเลข 1359 อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เป็นต้น

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช

คดีเรียกสินบน ซื้อ-ขายตำแหน่งจากผู้ใต้บังคับบัญชา เมื่อปี 2565 เกิดเหตุ รัชฎา สุริยกุล ณ อยุธยา เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กับพวก เรียกรับเงิน จากผู้ใต้บังคับบัญชา เพื่อให้ไม่มีคำสั่งย้ายหรือเปลี่ยนแปลงออกจากตำแหน่งหน้าที่ และทุจริตการจัดซื้อจัดจ้างงานบำรุงป่าชายเลนของสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 4 (สุราษฎร์ธานี) เมื่อปี พ.ศ.2565 หากใครไม่จ่ายก็ต้องโดนโยกย้ายตำแหน่งและที่ประจำการ โดยผู้ที่ออกมาเปิดเผยเรื่องดังกล่าวคือ ชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 9 อุบลราชธานีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช โดยจำนวนเงินที่เสนอให้ต่อครั้ง 68,000 บาท คดีนี้ป.ป.ช.ชี้มูลความผิดวินัยร้ายแรงอดีตอธิบดีคนดังกล่าว

คดีดังกล่าวเป็นเพียงเศษเสี้ยวของคดีดังในอดีตที่เกิดขึ้นในหน่วยงานต่างๆ ของรัฐ ทั้งหมดล้วนเป็นสนิมที่เกิดแต่เนื้อในทั้งสิ้น อ่านข่าว "ผิดก็ว่าผิด ถูกก็ว่าถูก" 2 กรมใหญ่พาณิชย์ พร้อมตรวจสอบจนท.เรียกรับผลประโยชน์พาณิชย์ ลั่นคุมเข้มต้านทุจริต ชู "โปร่งใส ไม่รับสินบน" เปิดช่องร้องเรียนตรง

"คอร์รัปชันภาครัฐ" ฉุดต้นทุนธุรกิจพุ่ง 58% เปิด 10 หน่วยงาน รับสินบนสูงสุด