ทรัมป์-สีจิ้นผิงเจรจาไต้หวัน สหรัฐอาจลดขายอาวุธ กระชับสัมพันธ์จีน

การเยือนจีนของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา และการประชุมร่วมกับประธานาธิบดีสีจิ้นผิง ของจีน ตลอด 2 วันที่ผ่านมา สิ้นสุดลงด้วยข้อสงสัยเกี่ยวกับท่าทีของสองมหาอำนาจที่มีต่อไต้หวัน ในการประชุม จีนแสดงจุดยืนชัดเจนว่าไม่ต้องการให้สหรัฐขายอาวุธให้ไต้หวัน เพื่อรักษาความสัมพันธ์ ขณะที่สหรัฐซึ่งให้ความช่วยเหลือไต้หวันมายาวนาน อาจมีท่าทีเปลี่ยนแปลง

มุมมองนักวิชาการต่อความสัมพันธ์สหรัฐ-ไต้หวัน

รศ.ดร.ดุลยภาค ปรีชารัชช อาจารย์ประจำสาขาวิชาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า สหรัฐจำเป็นต้องสนับสนุนไต้หวัน แต่ระบบพรรคการเมืองในไต้หวันมีบางพรรคที่ไม่เห็นด้วยกับการสนับสนุนสหรัฐ ทำให้ไต้หวันมีกลุ่มที่พร้อมประนีประนอมกับจีนเช่นกัน ส่งผลให้ไต้หวันไม่สามารถเป็นปฏิปักษ์กับจีนอย่างเต็มที่และร่วมมือกับสหรัฐได้อย่างสมบูรณ์

ความกังวลของทรัมป์เกี่ยวกับงบประมาณ

ทรัมป์กังวลเรื่องการทุ่มงบประมาณมหาศาลเพื่อช่วยเหลือพันธมิตรในดินแดนห่างไกล โดยจะต้องพิจารณาจุดคุ้มทุนและการตอบแทนจากประเทศนั้นๆ ต่อสหรัฐอเมริกา

—

แนวโน้มความสัมพันธ์ในอนาคต

สหรัฐจะคงความสัมพันธ์ทางยุทธศาสตร์กับไต้หวัน แต่คงไม่ช่วยเต็มกำลังจนเปิดศึกกับจีน กลุ่มการเมืองในไต้หวันก็ไม่เห็นด้วยทุกกลุ่มที่จะเป็นศัตรูกับจีนแผ่นดินใหญ่โดยยืนข้างทรัมป์ ความสัมพันธ์ระหว่างจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และสหรัฐอาจลดความแข็งกร้าวลง แม้ยังมีความขัดแย้ง แต่กลุ่มการเมืองในไต้หวันพยายามเจรจากับจีน ขณะที่สหรัฐไม่อยากทุ่มงบประมาณจำนวนมากให้ไต้หวัน

การต่อรองเรื่องอาวุธ

จีนสามารถขายอาวุธให้ประเทศอื่น เช่น รัสเซียและอิหร่าน ซึ่งสหรัฐห้ามไม่ได้ แต่เป็นการต่อรองและขอร้องมากกว่า สัญญาณเตือนจากสหรัฐทำให้จีนยับยั้งชั่งใจ ขณะที่จีนส่งสัญญาณเรื่องการขายอาวุธให้ไต้หวันก็ทำให้สหรัฐยับยั้งชั่งใจเช่นกัน สหรัฐอาจยังขายอาวุธให้ไต้หวัน แต่จะดูจังหวะเพื่อถนอมน้ำใจจีน การขอร้องไม่ให้ขายอาวุธทำได้แต่บังคับไม่ได้

มุมมองของสหรัฐและไต้หวันต่อจีน

สหรัฐและไต้หวันมองจีนในระดับความคุกคาม หากจีนยังซ้อมรบและใช้กำลังเรือล้อมเกาะไต้หวันเป็นการกระชับวงล้อมโดยไม่รบ ไต้หวันจะต้องขออาวุธจากสหรัฐ สหรัฐหวาดระแวงเพราะหากจีนล้อมเกาะและปิดช่องแคบไต้หวัน จะสามารถควบคุมทะเลจีนตะวันออกและบางส่วนของทะเลจีนใต้ ทำให้กองเรือสหรัฐแข่งขันกับจีนได้ยาก

ท่าทีของไทยต่อสถานการณ์

ประเทศไทยยึดนโยบายจีนเดียวมานาน ไม่ยอมรับไต้หวันเป็นรัฐเอกราช แต่ยอมรับว่าเป็นส่วนหนึ่งของจีน ขณะเดียวกันก็มีความสัมพันธ์กับไต้หวันในมิติอื่นที่ไม่ใช่การเมือง ประเทศไทยควรมียุทธศาสตร์ 3CC ได้แก่ เป็น Crossroad จุดตัดที่มหาอำนาจต้องมาคุยกับเรา เป็น Connector เชื่อมร้อยอาเซียนและมหาอำนาจให้มาคุยกัน และเป็น Conductor สร้างแพลตฟอร์มให้มหาอำนาจที่ขัดแย้งกันมาหารือในประเด็นร้อน