โฆษกศาลยุติธรรมอธิบายขั้นตอนศาลฎีกาวินิจฉัยคดีฝ่าฝืนจริยธรรมอย่างร้ายแรง
นายสุริยัณห์ หงษ์วิไล โฆษกศาลยุติธรรม ได้เปิดเผยขั้นตอนการพิจารณาพิพากษาคดีเกี่ยวกับการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรงในเขตอำนาจศาลฎีกา เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2569 โดยอ้างอิงจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 และระเบียบที่เกี่ยวข้อง
อำนาจศาลฎีกาตามรัฐธรรมนูญ
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 235 (1) ประกอบกับมาตรา 226 วรรคเจ็ด ได้กำหนดให้ศาลฎีกามีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีเกี่ยวกับการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง โดยเฉพาะกรณีที่คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อวินิจฉัย
กระบวนการนี้จะใช้กับผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ที่ถูกกล่าวหาว่าฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง
ขั้นตอนการวินิจฉัยตามระเบียบศาลฎีกา
กระบวนพิจารณาของศาลฎีกาในเรื่องนี้ถูกกำหนดโดยระเบียบที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาว่าด้วยการพิจารณาพิพากษาคดีเกี่ยวกับการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง พ.ศ. 2561 ซึ่งสรุปขั้นตอนหลักได้ดังนี้
- การยื่นและตรวจสอบคำร้อง: เมื่อมีการยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา หากศาลเห็นว่าคำร้องไม่ถูกต้อง ศาลอาจสั่งให้ผู้ร้องแก้ไขภายในเวลาที่กำหนด หากไม่ดำเนินการ ศาลมีอำนาจสั่งไม่รับคำร้องทั้งหมดหรือบางส่วน
- การรับคำร้อง: หากคำร้องถูกต้อง ศาลจะมีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย แล้วส่งสำเนาคำร้องให้ผู้คัดค้าน หรือแจ้งให้ผู้คัดค้านมารับสำเนาคำร้อง
- การหยุดปฏิบัติหน้าที่: เมื่อศาลมีคำสั่งรับคำร้อง ผู้คัดค้านต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมีคำพิพากษา เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น โดยศาลจะแจ้งคำสั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ
- การนัดพิจารณาและไต่สวน: ศาลจะประกาศกำหนดวันนัดพิจารณาครั้งแรกให้คู่ความทราบไม่น้อยกว่า 5 วันก่อนวันนัด และกำหนดวันนัดตรวจพยานหลักฐานและวันไต่สวน เมื่อการไต่สวนเสร็จสิ้น ศาลจะมีคำพิพากษาต่อไป
ขั้นตอนเหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้กระบวนการยุติธรรมมีความโปร่งใสและเป็นไปตามหลักนิติธรรม โดยเน้นการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด
การเปิดเผยข้อมูลครั้งนี้เกิดขึ้นในบริบทที่ ป.ป.ช. ได้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาในคดีที่เกี่ยวข้องกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 44 คน ที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดจริยธรรม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในการรักษามาตรฐานทางจริยธรรมในวงการการเมืองและองค์กรสาธารณะ
