ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องของสมาชิกวุฒิสภา (สว.) จำนวน 40 คน ที่ยื่นให้ตรวจสอบนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี ว่าขาดคุณสมบัติตามรัฐธรรมนูญมาตรา 160 วรรคหนึ่ง (4) และ (5) หรือไม่ หลังมีพฤติกรรมที่อาจเข้าข่ายขัดต่อจริยธรรมร้ายแรง โดยศาลได้ตั้งคณะตุลาการจำนวน 5 คน เพื่อทำหน้าที่ไต่สวนและสรุปสำนวน ก่อนนำเข้าสู่การวินิจฉัยขององค์คณะใหญ่ต่อไป
รายละเอียดคำร้องและมติศาล
เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2567 ที่ประชุมตุลาการศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาคำร้องของ สว. ที่อ้างว่านายกฯ เศรษฐา มีพฤติกรรมที่ขัดต่อมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง โดยเฉพาะกรณีการแต่งตั้งบุคคลที่ขาดคุณสมบัติหรือมีพฤติกรรมต้องห้ามเข้ารับตำแหน่งในคณะรัฐมนตรี ซึ่งอาจส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของรัฐบาล องค์คณะตุลาการมีมติเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 เสียงให้รับคำร้องไว้พิจารณา และมีคำสั่งให้นายกฯ ชี้แจงข้อกล่าวหาภายใน 15 วัน
พล.อ.วิรัช วัฒนานนท์ อดีตสมาชิกวุฒิสภา หนึ่งในผู้ยื่นคำร้อง กล่าวว่า “การกระทำของนายกฯ สร้างความเสียหายต่อระบบการเมืองและศีลธรรมอันดีของประชาชน เรามีหลักฐานชัดเจนว่ามีการละเลยจริยธรรมหลายประการ”
ผลกระทบทางการเมือง
การรับคำร้องครั้งนี้สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อเสถียรภาพรัฐบาล เนื่องจากหากศาลวินิจฉัยว่านายกฯ กระทำผิดจริง อาจนำไปสู่การพ้นจากตำแหน่งตามรัฐธรรมนูญมาตรา 170 วรรคสอง ซึ่งจะส่งผลให้คณะรัฐมนตรีทั้งคณะต้องพ้นจากตำแหน่งไปด้วย นักวิเคราะห์มองว่าสถานการณ์นี้อาจนำไปสู่การยุบสภาหรือการเปลี่ยนขั้วทางการเมืองครั้งใหญ่
ด้านนายกฯ เศรษฐา ยืนยันว่าตนปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต และพร้อมให้ความร่วมมือกับกระบวนการยุติธรรม โดยระบุว่า “ผมมั่นใจในความบริสุทธิ์ และจะชี้แจงข้อเท็จจริงทั้งหมดต่อศาล”
ประเด็นจริยธรรมที่ถูกกล่าวหา
คำร้องชี้ให้เห็นถึงการกระทำของนายกฯ ที่ขัดต่อจริยธรรม เช่น การใช้อำนาจเพื่อเอื้อประโยชน์ให้พวกพ้อง และการขาดความโปร่งใสในการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเฉพาะกรณีการแต่งตั้งรัฐมนตรีที่เคยถูกฟ้องร้องหรือมีประเด็นด้านจริยธรรมมาก่อน ซึ่ง สว. มองว่าเป็นการละเมิดมาตรฐานที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญและประมวลจริยธรรมของคณะรัฐมนตรี
ทั้งนี้ ศาลรัฐธรรมนูญมีกำหนดนัดไต่สวนครั้งแรกในวันที่ 15 มิถุนายน 2567 โดยคาดว่ากระบวนการจะใช้เวลาประมาณ 2-3 เดือน ก่อนมีคำวินิจฉัยในชั้นต้น
