ศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้องยุบพรรคก้าวไกล คดีล้มล้างการปกครอง

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ที่ขอให้ยุบพรรคก้าวไกล กรณีมีพฤติกรรมล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยศาลได้กำหนดให้พรรคก้าวไกลยื่นคำชี้แจงภายใน 15 วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับสำเนาคำร้อง

สาเหตุแห่งการยื่นคำร้อง

กกต. ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2567 โดยระบุว่าพรรคก้าวไกลมีพฤติกรรมที่เข้าข่ายล้มล้างการปกครอง จากกรณีที่พรรคเสนอร่างแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่งเป็นกฎหมายว่าด้วยการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ รวมถึงการรณรงค์แก้ไขรัฐธรรมนูญในประเด็นที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์

นายอิทธิพร บุญประคอง ประธาน กกต. เปิดเผยว่า คณะกรรมการมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ โดยอาศัยอำนาจตามรัฐธรรมนูญมาตรา 92 และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 มาตรา 92 และ 93

—

ผลกระทบต่อพรรคก้าวไกล

หากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าพรรคก้าวไกลมีพฤติกรรมล้มล้างการปกครองจริง พรรคอาจถูกสั่งยุบเลิก และกรรมการบริหารพรรคอาจถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี ตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคที่อาจต้องย้ายไปสังกัดพรรคอื่นภายใน 60 วันนับจากวันที่มีคำวินิจฉัย

นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล กล่าวว่า พรรคพร้อมที่จะชี้แจงข้อกล่าวหาต่อศาลรัฐธรรมนูญ และยืนยันว่าพรรคไม่ได้มีเจตนาล้มล้างการปกครอง แต่เป็นการใช้อำนาจในฐานะฝ่ายค้านเพื่อตรวจสอบและเสนอความเห็นที่แตกต่าง

ประเด็นข้อกฎหมายที่น่าสนใจ

ศาลรัฐธรรมนูญเคยมีคำวินิจฉัยที่เกี่ยวข้องกับพรรคการเมืองที่ถูกกล่าวหาว่าล้มล้างการปกครองมาแล้วหลายครั้ง เช่น คดียุบพรรคไทยรักไทยในปี 2550 และคดียุบพรรคอนาคตใหม่ในปี 2563 ซึ่งมีข้อกล่าวหาคล้ายคลึงกันในประเด็นการรับเงินบริจาคและการดำเนินการที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ

อย่างไรก็ตาม คดีของพรรคก้าวไกลครั้งนี้มีความแตกต่างตรงที่ข้อกล่าวหาเกี่ยวข้องกับนโยบายและพฤติกรรมทางการเมืองโดยตรง ซึ่งอาจเป็นบรรทัดฐานใหม่ในการตีความมาตรา 92 ของรัฐธรรมนูญที่ว่าด้วยการกระทำอันเป็นการล้มล้างการปกครอง

ปฏิกิริยาจากฝ่ายการเมืองและสังคม

นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี แสดงความคิดเห็นว่าการยุบพรรคการเมืองเป็นเรื่องที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ เพราะอาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเมืองและความเชื่อมั่นของประชาชน ขณะที่กลุ่มผู้สนับสนุนพรรคก้าวไกลได้รวมตัวกันที่หน้าศาลรัฐธรรมนูญเพื่อแสดงพลังต่อต้านการยุบพรรค

ด้านนายนิกร จำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์พรรคก้าวไกล กล่าวว่า พรรคจะต่อสู้ทางกฎหมายอย่างเต็มที่ และเชื่อว่าศาลรัฐธรรมนูญจะพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรมตามหลักนิติธรรม